1)

MAY LACHMEI TODAH BE BROUGHT FROM MA'ASER SHENI

ואימא טעמא דידי ואימא טעמא דידך
(a)

R. Yirmeyah (to R. Zeira): I will explain both of our opinions:

אימא טעמא דידך תודה מהיכא קא ילפת לה משלמים (דף פב,א) ושלמים שם שם ממעשר
1.

You hold that we learn Todah from Shelamim (that it may come from Ma'aser; Rashi - that it may not come from Ma'aser wheat), which is learned from a Gezerah Shavah "Sham-Sham" from Ma'aser (Sheni);

[ומינה] מה שלמים אין גופן מעשר אף תודה נמי אין גופה מעשר והני חיטי הלקוחות במעות מעשר שני נמי אין גופן מעשר
i.

Just like Shelamim is not itself Ma'aser, also Todah, but wheat bought from Ma'aser money may be used.

אימא טעמא דידי תודה מהיכא קא ילפינא לה משלמים ושלמים שם שם ממעשר
2.

I agree that Todah is learned from Shelamim, which is learned from Ma'aser;

מה שלמים אין מין מעשר אף תודה אין מין מעשר לאפוקי חיטין הלקוחות במעות מעשר שני דמין מעשר נינהו
i.

(However, I say) just like Shelamim does not come from a species subject to Ma'aser, also Todah (and its bread, i.e. one may not use wheat bought from Ma'aser money. Loaves bought from Ma'aser (Rashi Kesav Yad - l'Shem Todah) may be used. They are not considered a species subject to Ma'aser.)

2)

GIVING KEDUSHAS SHELAMIM TO MA'ASER SHENI

אמר ר' אמי המתפיס מעות מעשר שני לשלמים לא קנו שלמים
(a)

(R. Ami): If one is Matfis Ma'aser Sheni for Shelamim (is Makdish it with Kedushas Shelamim), it does not take effect.

מאי טעמא
(b)

Question: What is the reason?

דלא אלימא קדושת השלמים למיחל אקדושת מעשר שני
(c)

Answer: Kedushas Shelamim is not strong enough to be Chal (take effect) on Kedushas Ma'aser.

מיתיבי הלוקח חיה לזבחי שלמים ובהמה לבשר תאוה לא יצא העור לחולין
(d)

Question (Mishnah): If one used Ma'aser money to buy a Chayah for a Shelamim, or a Behemah to eat like Chulin, (this is improper, therefore) the skin does not become Chulin.

לאו למימרא דקני שלמים
1.

Inference: The skin receives Kedushas Shelamim!

הא איתמר עלה אמר רב לא קני שלמים ומאי לא יצא העור לחולין הכי קאמר אינו בתורת לצאת העור לחולין
(e)

Answer: No, it means, the animal is not Nitfas (bi'Kdushas Shelamim) in a way that would cause the skin to become Chulin (like it does when one buys a Behemah for Shelamim or a Chayah for Chulin, even though it was bought with Ma'aser money and the skin will not be eaten. Rashi - alternatively, the animal is not Nitfas bi'Kdushas Shelamim, so it is inapplicable to discuss the skin becoming Chulin.)

מ"ט
(f)

Question: What is the reason?

אמר רבה נעשה כלוקח שור לחרישה
(g)

Answer (Rabah): This is like buying an ox for plowing (Kedushas Ma'aser transfers to the entire ox. It must be sold to buy food to eat bi'Kedushas Ma'aser.)

איתמר המתפיס מעות מעשר שני לשלמים ר' יוחנן אמר קני
(h)

(R. Yochanan): If one is Matfis Ma'aser Sheni for Shelamim, it takes effect;

ר"א אומר לא קני
(i)

(R. Elazar): It does not take effect.

ואליבא דר' יהודה דאמר מעשר ממון הדיוט הוא דכולי עלמא לא פליגי דקני
(j)

According to R. Yehudah, who says that one owns his Ma'aser Sheni (it is Chulin, just there are restrictions), all agree that Kedushas Shelamim is strong enough to be Chal;

כי פליגי אליבא דר' מאיר דאמר מעשר ממון גבוה הוא
1.

They argue according to R. Meir, who says that Ma'aser Sheni is Kodesh. (One does not own it, he just has permission to eat it);

מאן דאמר לא קני כר' מאיר
2.

Clearly, R. Elazar holds like R. Meir;

ומאן דאמר קני
3.

Even R. Yochanan's law can be like R. Meir;

כיון דמעשר קרי ליה שלמים כי מיתפסת ליה נמי תפיס
i.

Version #1 (our text, Rashi Kesav Yad): Ma'aser is called Shelamim (it says "v'Achalta Sham (Shelamim)." A Gezerah Shavah teaches that this refers to an animal bought with Ma'aser.)

ii.

Version #2 (Rashi): Since Ma'aser can be (used to buy an animal to be) offered like Shelamim, it is Nitfas.

מיתיבי המתפיס מעות מעשר שני לשלמים כשהוא פודן מוסיף עליהם שני חומשין אחד לקדש ואחד למעשר
(k)

Question (against R. Elazar - Beraisa): If one is Matfis Ma'aser Sheni for Shelamim, when he redeems it, he must add two fifths, one for Hekdesh (it gets Kedushas Shelamim), and one for Ma'aser.

מי סברת דברי הכל היא הא מני רבי יהודה היא:
(l)

Answer: This is like R. Yehudah.

3)

CHOVOS MUST BE BROUGHT FROM CHULIN

(משנה) מנין לאומר הרי עלי תודה שלא יביא אלא מן החולין
(a)

(Mishnah) Question: What is the source that if one said 'Alai Todah', he must bring it from Chulin?

תלמוד לומר (דברים טז) וזבחת פסח לה' אלהיך צאן ובקר
(b)

Answer: It says "v'Zavachta Pesach... Tzon u'Vakar";

והלא פסח אין בא אלא מן הכבשים ומן העזים
1.

Objection: Pesach is not brought from cattle, only from flock (sheep or goats)!

אם כן מה תלמוד לומר צאן ובקר להקיש כל הבא מן הצאן ומן הבקר לפסח
2.

Answer: This is extra, to equate (all other) Korbanos, which are brought from flock or cattle, to Pesach:

מה פסח דבר שבחובה ואין בא אלא מן החולין אף כל דבר שבחובה אין בא אלא מן החולין
i.

Just like Pesach is a Chovah (obligation), and it is brought only from Chulin, also all Chovos.

לפיכך האומר הרי עלי תודה הרי עלי שלמים הואיל ובאין חובה לא יביאו אלא מן החולין
(c)

Therefore, if one said 'Alai Todah' or 'Alai Shelamim', now he is obligated to bring it, so he must bring it from Chulin.

ונסכים בכל מקום לא יביאו אלא מן החולין:
(d)

In every case, Nesachim must be from Chulin. (Ma'aser cannot be used, for people do not eat them.)

ופסח גופיה מנא לן
(e)

(Gemara) Question: What is the source that one must bring Pesach from Chulin?

דתניא ר' אליעזר אומר נאמר פסח במצרים ונאמר פסח לדורות
(f)

Answer #1 (Beraisa - R. Eliezer): We learn Pesach Doros (i.e. after entering Eretz Yisrael) from the Pesach offered in Mitzrayim;

מה פסח האמור במצרים לא בא אלא מן החולין אף פסח האמור לדורות לא בא אלא מן החולין
1.

Just like Pesach Mitzrayim was from Chulin (there was no Ma'aser (Rashi; Rambam - Hekdesh) at the time), also Pesach Doros.

אמר לו רבי עקיבא וכי דנין אפשר משאי אפשר
2.

R. Akiva: We cannot learn something possible (Pesach Doros, which (conceivably) could be brought from Ma'aser) from something impossible!

א"ל אע"פ שאי אפשר ראייה גדולה היא ונלמד הימנה
3.

R. Eliezer: Indeed, we can learn possible from impossible.

חזר ר"ע ודנו דין אחר מה לפסח מצרים שכן אין טעון מתן דמים ואימורין לגבי מזבח (דף פב,ב) תאמר בפסח דורות שטעון מתן דמים ואימורין לגבי מזבח
4.

R. Akiva: Blood and Eimurim of Pesach Doros must be offered on the Mizbe'ach. We cannot learn it from Pesach Mitzrayim, which was brought without a Mizbe'ach!

82b----------------------------------------82b
אמר לו הרי הוא אומר (שמות יג) ועבדת את העבודה הזאת בחדש הזה שיהיו כל עבודות של חודש הזה כזה
5.

R. Eliezer: "Va'Avadta Es ha'Avodah ha'Zos ba'Chodesh ha'Zeh" - all Avodah of this month is the same. (Pesach Doros is like Pesach Mitzrayim.)

ור' עקיבא אי סבר לה דאין דנין אפשר משאי אפשר ליקו במילתיה
(g)

Question: If R. Akiva maintains that we cannot learn possible from impossible, his first objection suffices;

אי הדר ביה והאי דלא גמר מפסח מצרים משום האי פירכא הוא פסח מדבר יוכיח
1.

If he retracted, and does not learn from Pesach Mitzrayim because there was no (Hakravah on a) Mizbe'ach, he should learn from Pesach brought in the Midbar. (There was a Mizbe'ach, yet it was brought from Chulin, for there was no Ma'aser!)

לדבריו דר' אליעזר קאמר
(h)

Answer: He asks according to R. Eliezer's opinion;

לדידי אין דנין אפשר משאי אפשר
1.

I hold that we cannot learn possible from impossible;

לדידך דאמרת דנין אפשר משאי אפשר מה לפסח מצרים שכן אינו טעון מתן דמים ואימורין לגבי מזבח תאמר בפסח דורות שטעון מתן דמים ואימורין לגבי מזבח
2.

You learn possible from impossible. Even so, you cannot learn from Pesach Mitzrayim because there was no Mizbe'ach! (Rashba - R. Akiva assumed that R. Eliezer learned specifically from Pesach Mitzrayim. For some reason, he could not learn from Pesach Midbar.)

ואמר ליה רבי אליעזר ועבדת
3.

R. Eliezer answered that the Hekesh "va'Avadta" overcomes this objection.

ורבי אליעזר לימא ליה פסח מדבר יוכיח
(i)

Question: Why didn't he answer that we learn from Pesach Midbar?

לדבריו דרבי עקיבא קאמר ליה
(j)

Answer: He answered according to R. Akiva's opinion:

לדידי דנין אפשר משאי אפשר ומשום האי פירכא פסח מדבר יוכיח
1.

According to me, we learn possible from impossible. Pesach Midbar answers your objection;

לדידך דאמרת אין דנין אפשר משאי אפשר ועבדת
2.

You do not learn possible from impossible. Even so, you should learn from Pesach Mitzrayim due to "va'Avadta"!

והשתא נמי ליפרוך
(k)

Question: Still, this is possible from impossible! (Why should R. Akiva agree to this?)

אמר רב ששת זאת אומרת אין משיבין על ההיקש
(l)

Answer (Rav Sheshes): We learn from this that we do not challenge a Hekesh (even if it contradicts normal laws of expounding (Tosfos - if there is nothing else to learn from it)).

ובתרביצא אמור וכי דבר הלמד בהיקש חוזר ומלמד בהיקש
(m)

Question (Rabanan of the Beis Medrash): How can Pesach Doros, which was learned from a Hekesh, teach about other Korbanos through a Hekesh?

בכללא איתמר פסח כוליה חדא מילתא היא
(n)

Answer: "Va'Avadta" is not a Hekesh. Rather, it teaches that all Pesachim are one matter. They have one law.

4)

KODSHEI KODOSHIM ARE COMPARED TO EACH OTHER

ורבי עקיבא פסח דאינו בא אלא מן החולין מנא ליה
(a)

Question: What is R. Akiva's source that Pesach must come from Chulin?

נפקא ליה מהא
(b)

(The answer to this question is on Daf 83a. He expounds a verse. The Gemara first explains how R. Eliezer expounds the verse.)

דאמר שמואל משום ר' אליעזר (ויקרא ז) זאת התורה לעולה ולמנחה ולחטאת ולאשם ולמילואים ולזבח השלמים עולה מה עולה טעונה כלי אף כל טעון כלי
(c)

(Shmuel citing R. Eliezer): "Zos ha'Torah la'Olah la'Minchah vela'Chatas vela'Asham vela'Milu'im ul'Zevach ha'Shelamim" teaches that just like Olah requires a Kli, all these Korbanos require a Kli. (This verse teaches about all Korbanos, even Ofos - Tosfos above, 2a.)

מאי היא
1.

Question: Which Kli do we learn from this?

אילימא מזרק
i.

Suggestion: We learn that a Kli is needed for Kabalas Dam (like it says about the Olos offered before Matan Torah, "va'Yasem ba'Aganos").

גבי זבחי שלמי ציבור נמי כתיב (שמות כד) וישם באגנות
ii.

Rejection: That verse applies also to the Shalmei Tzibur offered then! (R. Eliezer should have said that we learn from Olah and Shelamim.)

אלא סכין
2.

Answer: Rather, we learn that a knife is needed for Shechitah.

ועולה גופה מנלן
3.

Question: What is the source that Olah requires a knife for Shechitah?

דכתיב (בראשית כב) וישלח אברהם את ידו ויקח את המאכלת לשחוט את בנו
4.

Answer: We learn from "va'Yishlach Avraham Es Yado va'Yikach Es ha'Ma'acheles Lishchot Es Beno."

והתם עולה הוא דכתיב (בראשית כב) ויעלהו לעולה תחת בנו
i.

"Va'Ya'alehu l'Olah Tachas Beno" - since the ram was an Olah in place of Yitzchak, it follows that also he was an Olah. (Sefas Emes asks why we do not learn from Hash-m's initial command to offer Yitzchak for an Olah.)